DEHB ve Cinsiyet İle İlişkisi

            DEHB, erkeklerde kızlardan daha sık görülmektedir. Yapılan çalışmalarda 3 kat daha fazla iken kliniğe başvurmada bu oran 9 kata kadar çıkabilmektedir. Bunun nedeni ise erkeklerde davranışsal problemlerin ve kızlarda dikkat eksikliğinin daha fazla olmasından kaynaklantadır. Erişkinlikte E/K oranı 1.5-2 kata düşmektedir.

Erkeklerde daha çok bileşik tip görülmekte iken kızlarda daha çok dikkat eksikliği baskın tip görülmektedir. Buda kliniğe başvurmayı etkilemekte ve kızların hak ettiklerinden daha düşük eğitim almalarına ve ilerde mesleki yetersizlik yaşamalarına sebep olmaktadır.

DEHB ve Nedenleri

DEHB’nin oluşmasında genetik yatkınlık ve çevresel faktörler yer almaktadır.

  1. Genetik Faktörler: DEHB’nin oluşmasında temel sebebin genetik olduğuna dair kanıtlar artmaktadır. DEHB’nin genetiği çok karmaşıktır ve oluşmasında bir çok gen rol oynamaktadır(poligenetik). Özellikle dopamin ile ilişkili genlerin önemli bir rolü vardır.DEHB’de genetik geçişin % 76 civarında olduğu tespit edilmiştir. DEHB’li çocukların hem ebeveynlerinde hem de kardeşlerinde DEHB görülme riski normal kişilere göre 2-8 kat daha fazladır.
  2. Kimyasal Faktörler: Bu alanda yapılan çalışmalarda başta dopamin olmak üzere noradrenalinin ve serotoninin etkisinin olabileceği tespit edilmiştir.
  3. Anatomik-Yapısal Faktörler: DEHB’lilerde beyin hacmi normal kontrollerden küçüktür. Bu küçüklük özellikle beynin ön bölgesinde daha barizdir. DEHB’de etkilenen alanlar özellikle beynin ön bölgesi ve beyinciktir. Ayrıca yapılan çalışmalarda beynin ön bölgesinde aktivitenin azaldığı tespit edilmiştir. 
  4. Çevresel Faktörler:
  • Doğum öncesinde: genç ve ileri anne yaşı, ailede DEHB, hamilelikte enfeksiyon, sigara ve alkol kullanımı, annede stres kaygı, düşük folik asit düzeyini olması.
  • Doğumda: düşük doğum ağırlığı, doğumsal zorluklar-problemler
  • Doğum sonrasında: ebeveynde antisosyal davranışlar, parçalanmış aile, erke yaşta duygusal yoksunluklar ve ihmal olması.

DEHB’nin Sıklığı  

            Bu alanda pek çok araştırma yapılmıştır. Çocuk ve ergenlerde DEHB oranı % 3-13 arası olduğu tespit edilmiştir. Yetişkinlerde yapılan çalışmalarda ortalama % 3.4(% 1.9-% 4.4) olduğu bildirilmiştir. Türkiye’de yapılan çalışmalarda sıklığı % 5-12 arasında olduğu ifade edilmiştir.

DEHB Zeka İle İlişkili Bir Durum Mudur?

DEHB düşük zekalıdan, yüksek zekalıya kadar her zeka düzeyinde görülebilen bir durumdur yani zeka ile ilişkili bir durum değildir.

Yüksek zeka bazen maskeleyici olabilmekte ve tanı ihmal edilmektedir. Bunun nedeni bu kişilerin ortalamanın üstünde performans göstermeleridir. Fakat her ne kadar ortalamanın üstünde başarı gösterselerde bu başarı onların zeka seviyesinin altında bir seviyededir. Yüksek zeka DEHB’nin yol açtığı kayıpları azaltmakla birlikte tam olarak DEHB’nin yol açtığı fiziksel-zihinsel problemlere karşı korumamaktadır.

DEHB Nedir?

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) çocukluk çağında başlayan süreğen ve kişinin yaşamını ve işlevselliğini olumsuz yönde etkileyen aşırı hareketlilik, dürtüsellik (düşünmeden hareket etme), dikkat dağınıklığı belirtileri ile karakterize olan psikiyatrik bir bozukluktur.