OSB’DE ALTERNATİF TEDAVİLER VE ETKİNLİKLERİ

Aileler Neden Alternatif Tedavilere Yönelmektedirler?

  • OSB’de hali hazırda onay almış tedavilerin bile temel belirtiler üzerine etkisinin hafif olması,
  • Mevcut yöntemlerle tedavi edilenlerin uzun dönemler tedaviyi sürdürmesinin zorunlu olması,
  • OSB’nin süreğen bir hastalık olması,
  • Bazı klinisyenlerin bu konuda ailelere net bilgi vermemesi,
  • Alternatif tedaviyi savunan kişilerin ve kurumların büyük vaatlerde bulunması.

Peki Alternatif Tedavi Yöntemleri Gerçekten Etkili Midir?

Alternatif tedavilere etkin diyebilmek için etkinliklerinin bilimsel çalışmalarla kanıtlanması gerekmektedir. Yapılan bazı çalışmalarda alternatif tedavi yöntemleri bazı alanlarda-hastalıklarda etkin olmasına rağmen bazı durum ve hastalıklarda etkisiz olduğu saptanmıştır. Örneğin akupunkturun ağrı tedavisinde etkinliği kanıtlanmıştır ancak mesela gingko biloba demans tedavisinde etkisiz bulunmuştur. Bundan dolayı OSB’de herhangi bir alternatif tedavi yöntemi kullanılacağı zaman mutlaka etkinliği araştırılmalı ve öyle uygulanmalıdır. Bazı yaklaşımların ‘bitkisel ve doğal’ olması etiketi bu tedavilerin masum olduğu anlamına gelmez. Bunların bazı yan etkileri bulunmaktadır. Bu alandaki alternatif tedavi yöntemleri ve etkinlikleri aşağıda özetlenmiştir.

Melatonin

            Bu ilaç uyku ve uyanıklık ritmini ayarlar. Uyku bozukluğu olan OSB’lerde güvenilir bir ilaçtır(Anderson 2008).

Omega 3 Yağ Asitleri  

            Bu ilacın beynin olgunlaşmasına katkısı olabileceği ifade edilmiştir. Hamilelikte omega 3 ile otizm riski açısından ters ilişki bulunmuştur(Lyall 2013). Özetle olumlu etkileri olabileceği ifade edilmekle birlikte dikkatli bir şekilde ve doktor kontrolünde kullanılmalıdır.

Vitamin B12 

            OSB belirtilerinde herhangi bir olumlu etki bildirilmemiştir(Bertoglio 2010)

Vitamin C

Bir çalışmada tekrarlayıcı hareketler üzerine olumlu etki bildirse de bu bilgi başka çalışmalarda tekrarlanmamıştır(Hyman ve Levi 2011).

Diyet

            Diyete yönelmenin sebepleri arasında bu çocuklarda sık görülen sindirim sistemi problemleridir. En popüler diyetler gluteninsiz ve kazeinsiz diyetlerdir. Bu yöntem aileler arasında en popüler yöntemlerden bir tanesidir ancak ne yazık ki bunun otizmde etkinliğini destekleyen bir kuram ve bir araştırma söz konusu değildir. Ayrıca etkisi net ortaya konmamakla birlikte diyetin en önemli yan etkisi D vitamini ve kalsiyum emilimini azaltmasıdır. Bu da kemik gelişimi ile ilgili problemlere yol açmaktadır.

Nörofeedback(NF)

            Konuyla ilgili mevcut veriler NF’nin OSB tedavisinde kullanımı için yeteri kadar kanıt olmadığını göstermektedir(Holtman 2011, Kouijzer 2013). Bu yöntemin pek çok yan etkisi vardır. Örnek: öfke nöbetleri, gerginlik, yorgunluk, uyku problemler, bilişsel bozulmalar, alt ıslatma vb. durumlardır.

Hiperbarik Oksijen Tedavisi(HBO) 

            2011 yılında yayınlanan bir bildiride Avrupa Hiperbarik Tıp Komitesi, HBO’nun otizmde uygulanmasının kabul edilemez olduğunu ilan etti(Kot&Mathieu 2011). Bu tedavinin yan etkileri az düzeyde nöbetlerde artma, kulak ağrısı gibi durumlardır.

Şelasyon

OSB’de şelasyonun etkinliğini değerlendiren hiçbir kontrollü çalışma yoktur. Aşıların otizmle ilişkisi olmadığı artık bilinmektedir. Otizm artışını, aşılar ve tiyomersal koruyucu madde ile bağlantılı olup olmadığını inceleyen çalışmalar, civa, tiyomersal ve aşılarla otizm arasında hiçbir bağlantı bulamamıştır. Örneğin Japonya’da 1993’te aseptik menenjit olguları görülmesi sebebi ile birkaç yıl aşılama durdurulmuş, daha sonra otizm sıklığını inceleyen çalışmalar, aşı yapılmayan yıllarda otizm sıklığının arttğını göstermiştir(Uchiyama ve ark. 2007). Ayrıca aşı öncesi ve sonrası kanda civa düzeyine bakılmış ve fark saptanmamıştır(Hyman ve Levi 2011). Bu tedavinin yan etkileri: normal hücre işlevleri için gerekli olan demir, kalsiyum kaybolur.

İntravenöz İmmunglobulin Tedavisi(IVIG)

            OSB belirtilerinde herhangi bir olumlu etki bildirilmemiştir. Olası yan etkileri, ateş, baş ağrısı, menenjit gibi durumlardır.

Masaj

            Bir çalışma, OSB’li çocuklardan masaj terapisi alanlarda hem uyku hem de sosyal duyarlılıkta artış bildirilmiştir(Escalona 2001). Rutin eğitim programlarını aksatmaksızın ebeveyn tarafından uygulanan masaj ilişkisel sıcaklık oluşmasına, yakınlığa ve çocuğun gerilimini azaltmaya katkısı olabilmektedir. Ancak bunun bir OSB tedavisi olmadığını unutmamak gerekir.

İşitsel Entegrasyon           

OSB’de herhangi bir olumlu etki bildirilmemiştir(Hyman ve Levi 2011).     

Spor     

            Hiperaktivite ve tekrarlayıcı davranışları azaltmada katkısı olabileceği bildirişmiştir(Lofthouse 2012). Spor şu anda OSB’nin temel belirtileri ilgili etkisi araştırılmaya değer bir yaklaşım olmakla birlikte, günlük pratikte bu biryelerin hayatına girdiğinde yaşam kalitesi ve fiziksel sağlıklarına da katkısı bulunmaktadır.

Hayvanlarla Tedavi

            Bu konuda yeteri kadar kanıt olmamakla birlikte az sayıda çalışmada sosyal çevre farkındalığında ve dil kullanımında artış bildirilmiştir. Bu konuda önemli olan bunun temel tedavi yaklaşımı olmadığıdır. Temel tedaviye ek olarak kişinin olanakları olduğu takdirde bu programa katılmaları kabul edilebilir.

Duyusal Bütünleme Tedavisi

            Yapılan bir sistematik gözden geçirme çalışmasında, bu alanda yapılmış 25 araştırma gözden geçirilmiştir. 14’ünde hiçbir yarar saptanmamıştır. 8’inde sonuçlar karışık çıkmış ve sadece 3’ünde olumlu etki bildirilmiştir. Olumlu bildirilenlerde de yöntemsel hata olduğu ifade edilmiştir(Lang 2012).

Yoga

            Bu konuda herhangi bir çalışma yapılmamıştır.

Müzik Tedavisi

Bazı çalışmalarda ortak dikkat ve jestlerde artış olduğu bildirilmiştir. Bu yöntem tamamlayıcı bir yaklaşım olarak umut vaat etmektedir(Hyman ve Levi 2011).

ÖZETLE(Lofthouse 2012)

Tavsiye Edilebilir Olanlar: Çeşitli problemler için olumlu etki olabilir.

  • Uyku için melatonin
  • Masaj
  • Beslenmesi kötü olanlarda çoklu vitamin desteği

Kabul Edilebilir Olanlar: Temel tedavi aksatılmaması koşulu ile sakıncası yoktur.

  • B6 vitamini/Magnezyum(düşük doz)(Sağlıklı beslenelerde ihtiyaç yoktur)
  • Folik asit
  • Omega-3
  • Akupunktur
  • Spor
  • Müzik terapisi
  • Hayvan terapisi

Tavsiye Edilmeyen Grup:

  • B12 vitamini
  • C vitamini
  • Cyproheptadine
  • İmmun terapiler
  • Nörofeedback

Çalışmalarda Etkisiz Bulunanlar:

  • Hiperbarik oksijen tedavisi
  • Diyet
  • İşitsel entegrasyon
  • Sekretin